İçeriğe geç
Karabük Perspektif

Merakın gündelik hâli, burçların renkli dili

Ev ve Yaşam

Duvar Boyamadan Önce Yapılması Gerekenler

Boyanın ömrünü kutudaki ürün değil, ondan önceki hazırlık belirler. Yüzey onarımı, zımpara, astar ve doğru boya seçiminin kuralları.

Derya Akıncı 4 dk okuma

Bir odayı yenilemenin en hızlı ve en ucuz yolu boyadır. Ne var ki boyanın sonucu, kutudan çıkan renkten çok, kutu açılmadan önce yapılanlara bağlıdır. Aynı ürünle boyanmış iki duvardan biri yıllarca pürüzsüz kalırken diğeri birkaç ayda kabarıp çatlıyorsa, aradaki fark neredeyse her zaman hazırlıktadır. Boyama işi, fırçanın duvara değdiği andan çok önce başlar.

Önce Duvarı Tanıyın

İşe duvarın mevcut durumunu dürüstçe değerlendirerek başlamak gerekir. Elinizi yüzeyde gezdirdiğinizde toz kalıyorsa eski boya tebeşirleşmiştir. Parmakla bastırınca ufalanan bölgeler, kabaran kenarlar, kılcal çatlaklar ve nemden kaynaklanan koyu lekeler ayrı ayrı not edilmelidir. Bu kusurlar boyayla örtülmez; boya yalnızca onları bir süre gizler ve sorun kısa sürede yeni katmanın altından geri döner.

Nem lekesi görülüyorsa boyaya başlamadan önce nemin kaynağı bulunmalıdır. Sızdıran bir tesisat, dışarıdan su alan bir cephe ya da havalandırılmayan bir banyo çözülmeden yapılan her boyama işi kısa ömürlü olur. Duvarın kuruması beklenmeden atılan kat, altında kalan nemin buharlaşmasıyla kabarır ve kısa sürede soyulur.

Yüzey Hazırlığının Sırası

Hazırlık belirli bir sırayla yapıldığında zaman kazandırır. Önce oda boşaltılır ya da eşyalar odanın ortasına toplanıp örtülür. Priz ve anahtar kapakları sökülür, elektrik kesilir. Ardından kabaran eski boya spatulayla alınır, çatlaklar açılarak temizlenir ve uygun bir dolgu macunuyla doldurulur. Macun kuruduktan sonra ince zımparayla düzeltilir ve ortaya çıkan toz nemli bezle tamamen alınır.

Zımpara sonrası temizlik, atlanması en kolay ama sonucu en çok bozan adımdır. Yüzeyde kalan ince toz, boyanın duvara tutunmasını engelleyen bir ara tabaka gibi davranır. Mutfak duvarlarında ayrıca yağ filmi bulunur; bu bölgelerde deterjanlı suyla yıkama ve ardından durulama yapılmadan atılan boya, kısa sürede tutunmasını kaybeder.

Astar Gerçekten Gerekli mi?

Astar, pek çok kişinin gereksiz bir masraf sandığı ama aslında boyadan tasarruf ettiren bir üründür. Görevi, emici yüzeyin boyayı içine çekmesini dengelemek ve tutunma sağlamaktır. Yeni sıva, alçı tamiri yapılmış bölgeler, koyu renkten açık renge geçilecek duvarlar ve leke bulunan yüzeyler astarsız boyandığında, aynı sonucu almak için fazladan kat gerekir. Sonuçta harcanan boya, astar bedelinin üzerine çıkar.

Leke, is ya da kalem izi gibi geçen izler söz konusuysa özel kapatıcı astarlar tercih edilir. Normal boya bu tür izlerin üzerinden kat kat geçse bile iz zamanla yüzeye vurabilir. Astarın kuruma süresine uymak da önemlidir; henüz tam kurumamış astarın üzerine boya atmak, iki katın birbirine karışmasına ve lekeli bir görünüme yol açar.

Doğru Boyayı Seçmek

Boya seçiminde odanın işlevi renkten daha belirleyicidir. Islak hacimlerde ve mutfakta, silinebilir ve neme dayanıklı ürünler tercih edilmelidir. Çocuk odası ve koridor gibi yoğun temas gören alanlarda yıkanabilirlik önem kazanır. Az kullanılan odalarda ise mat ve yumuşak dokulu ürünler daha huzurlu bir görünüm verir.

  • Mat boya kusurları gizler ama silinmeye daha az dayanıklıdır.
  • İpek mat ve yarı parlak ürünler silinebilir, buna karşılık yüzeydeki dalgalanmayı belli eder.
  • Tavanlarda özel tavan boyaları damlamayı azaltır ve daha kolay uygulanır.
  • Kapı ve pervaz gibi ahşap yüzeylerde duvar boyası yerine ahşap için üretilmiş ürünler kullanılmalıdır.

Renk Seçiminde Yapılan Hatalar

Renk kartelasındaki küçük kare, duvarda çok daha güçlü görünür. Bu yüzden karteladan seçim yapıp doğrudan onlarca litre almak yerine, küçük bir kutuyla duvarın iki farklı köşesine deneme yapmak en güvenli yoldur. Aynı renk, pencereye yakın duvarda açık, karşı duvarda belirgin biçimde koyu görünebilir. Denemeyi hem gündüz ışığında hem de akşam lamba altında izlemek gerekir.

Küçük odalarda açık ve kırık tonlar mekânı genişletirken, geniş ve çok ışık alan odalarda daha doygun renkler odaya karakter kazandırır. Bir odada üç dört farklı ton kullanmak yerine, bir ana renk ve ona yakın bir yardımcı ton seçmek çoğu zaman daha derli toplu bir sonuç verir.

Uygulamada İşi Kolaylaştıran Kurallar

Boyamaya tavandan başlanır, sonra duvarlara geçilir, en son kapı ve pervaz yapılır. Önce köşeler ve kenarlar fırçayla çekilir, ardından geniş yüzey rulo ile kapatılır. Rulo duvarda kesişen hatlar oluşturacak biçimde çalıştırılmalı, aynı bölge boya henüz ıslakken tamamlanmalıdır. Yarı kurumuş bir alanın üzerine dönmek, kuruduğunda gözle görülen iz bırakır.

İki kat arasında ürünün önerdiği kuruma süresine uymak, tek katı kalın atmaktan çok daha iyi sonuç verir. Kalın kat kuruma sırasında çatlar. Havalandırma yapılmalı, ancak doğrudan hava akımı ve aşırı sıcak yüzeyin çok hızlı kurumasına yol açacağı için kaçınılmalıdır. İş bittiğinde bantlar boya tam kurumadan, hafif nemliyken çıkarılırsa kenarlar daha temiz kalır.

Boyama işinin özeti şudur: harcanan zamanın büyük bölümü hazırlığa, küçük bölümü fırçaya ayrılmalıdır. Temizlenmiş, onarılmış, zımparalanmış ve astarlanmış bir duvar, sıradan bir boyayla bile uzun yıllar düzgün görünür. Hazırlıksız bir yüzey ise en pahalı ürünle boyansa dahi kısa sürede eski sorunlarını geri getirir.