Karar verme tarzınız hangisi? Sekiz soruluk test

Bazı insanlar bir karar verirken saatlerce liste yapar, artıları eksileri yazar, birkaç kişiye danışır. Bazıları ise iki dakika içinde kararını verir ve arkasına bakmaz. İkisi de yanlış değildir; her ikisi de bazı durumlarda işe yarar, bazı durumlarda yorucudur. Önemli olan, kendi karar verme tarzınızı tanımak ve onun güçlü tarafını kullanıp zayıf tarafını dengeleyebilmektir. Aşağıdaki kısa test, bu tanıma için basit bir başlangıç sunar.

Testi nasıl yapacaksınız

Sekiz soruyu okuyun ve her biri için size en yakın seçeneği not edin. Doğru cevap yoktur; "olmam gereken kişi" yerine "gerçekte nasıl davrandığınızı" düşünerek işaretleyin. Sonunda hangi harften kaç tane biriktirdiğinize bakacaksınız.

1. Restoranda menüye baktığınızda: A) Birkaç saniyede seçersiniz. B) Menünün tamamını okur, sonra karar verirsiniz. C) Yanınızdakine ne alacağını sorarsınız. D) Genellikle her zaman aldığınız şeyi alırsınız.

2. Büyük bir alışveriş yapacaksınız: A) İçinize sinen ürünü alırsınız. B) Karşılaştırma tablosu çıkarırsınız. C) Deneyenlerin yorumlarına bakarsınız. D) Daha önce memnun kaldığınız markadan alırsınız.

3. İş yerinde iki seçenek arasında kaldınız: A) Hangisinin daha heyecan verici olduğuna bakarsınız. B) Riskleri sıralarsınız. C) Kimin ne düşüneceğini hesaba katarsınız. D) Geçmişte benzer durumda ne yaptığınızı hatırlarsınız.

4. Karar verdikten sonra: A) Nadiren geri dönersiniz. B) Kararı bir süre daha sorgularsınız. C) Çevrenizden onay beklersiniz. D) Rahatsınız, çünkü denenmiş bir yol seçtiniz.

5. Zaman baskısı altında: A) Daha hızlı ve daha net karar verirsiniz. B) Zorlanırsınız, acele etmekten hoşlanmazsınız. C) Birine danışmak istersiniz ama vakit bulamazsınız. D) En bildik seçeneğe yönelirsiniz.

6. Tatil planı yaparken: A) Aklınıza gelen yeri seçersiniz. B) Haftalarca araştırırsınız. C) Grupla ortak karar verirsiniz. D) Daha önce gittiğiniz bir yeri tercih edersiniz.

7. Yanlış karar verdiğinizi anladığınızda: A) Hızla yön değiştirirsiniz. B) Nerede hata yaptığınızı çözümlersiniz. C) Kararı kiminle birlikte aldığınızı düşünürsünüz. D) Bir daha o yoldan gitmemeyi not edersiniz.

8. Sizi en çok yoran şey: A) Beklemek. B) Eksik bilgiyle karar vermek. C) Birini hayal kırıklığına uğratmak. D) Alışkanlıklarınızı bozan durumlar.

Çoğunlukla A: Hızlı karar veren

Sezgilerinize güvenirsiniz ve kararsızlık sizi yorar. Kriz anlarında ve zaman baskısı altında en verimli kişi sizsinizdir; çevrenizdekiler tıkandığında yönü siz gösterirsiniz. Zayıf tarafınız, geri dönüşü zor kararlarda da aynı hızla davranmaktır. Size en çok yarayan alışkanlık, sonuçları kalıcı olan kararlarda kendinize yirmi dört saat tanımaktır. Bu süre hızınızı öldürmez, sadece maliyeti yüksek hataları eler.

Çoğunlukla B: Analiz eden

Bilgiyi toplar, seçenekleri karşılaştırır, olasılıkları hesaplarsınız. Karmaşık ve teknik kararlarda size güvenilir. Riskiniz, yeterli bilginin hiçbir zaman "yeterli" hissettirmemesi ve kararın ertelenmesidir. Size uygun yöntem, araştırmaya baştan bir sınır koymaktır: belirli bir süre veya belirli sayıda seçenek. Sınıra ulaşınca eldeki en iyi seçeneği seçmek, mükemmel seçeneği beklemekten daha iyi sonuç verir.

Çoğunlukla C: Danışan

Kararlarınızı ilişkiler içinde şekillendirirsiniz. Başkalarının bakış açısını görmek sizi zenginleştirir ve ekip içinde uyumu korursunuz. Zorlandığınız nokta, çok fazla görüş toplandığında kendi sesinizi kaybetmektir. Danışmadan önce kendi eğiliminizi bir cümleyle yazmak size çok yarar; böylece gelen görüşler kararınızı silmez, sadece test eder.

Çoğunlukla D: Denenmişi seçen

Geçmiş deneyim sizin için en güvenilir rehberdir. İstikrarlısınız, tekrar eden hatalar yapmazsınız ve çevrenizdekiler size güvenir. Riskiniz, koşullar değiştiğinde eski çözümü sürdürmektir. Yılda birkaç kez, alışkanlıkla verdiğiniz kararlardan birini bilinçli olarak sorgulamak dengeleyici olur.

Karışık çıktıysa

Harfleriniz birbirine yakın çıktıysa bu bir belirsizlik değil, esneklik göstergesidir. Duruma göre farklı tarzlar arasında geçiş yapabiliyor olmak, karar verme becerisinin en gelişmiş halidir. Bu durumda tek soru şudur: hangi tarza hangi durumda başvurduğunuzu fark ediyor musunuz? Fark ettiğiniz an, tarz seçmek bilinçli bir araca dönüşür.

Testin sonucunu bir etiket gibi taşımak yerine bir hatırlatma olarak kullanmak en verimlisidir. Önümüzdeki hafta vereceğiniz ilk önemli kararda durup kendinize şunu sorun: bu karar hangi tarza uygun? Geri dönüşü olan küçük bir karar mı, yoksa uzun süre yaşayacağınız bir tercih mi? Bu tek soru bile, alışkanlıkla verilen kararların önemli bir kısmını daha bilinçli hale getirir.