Test: Plan Yapma Tarzınız Hangisi

Bazı insanlar hafta başında oturup bütün haftayı satır satır yazar. Bazıları hiç liste tutmaz ama işlerini yine de vaktinde bitirir. Bazıları ise plan yapmayı sever, yaptığı planı uygulamayı pek beceremez. Plan yapma tarzı, verimlilikten çok karakterle ilgili bir konudur ve kendi tarzını bilmeyen insan, kendisine uymayan yöntemleri yıllarca zorla uygulamaya çalışır. Aşağıdaki kısa test, hangi gruba daha yakın olduğunuzu görmenizi sağlar.

Sorular

1. Yeni bir işe başlarken ilk hareketiniz? A) Adımları yazarım. B) Aklımdaki sırayla başlarım. C) Önce biraz uğraşır, sonra düzeni kurarım.

2. Takviminiz nasıl görünür? A) Neredeyse her saat dolu. B) Sadece randevular var. C) Bazı haftalar dolu, bazıları bomboş.

3. Plan bozulduğunda? A) Rahatsız olurum, yeniden planlarım. B) Fark etmez, zaten esnek ilerliyordum. C) Kısa bir gerginlik yaşar, sonra uyum sağlarım.

4. Uzun bir projede ilerlemeyi nasıl takip edersiniz? A) Aşamaları işaretlerim. B) Hissederim, ne kadar kaldığını yaklaşık bilirim. C) Ara ara durup nerede olduğuma bakarım.

5. Tatil planı yaparken? A) Günlük program hazırlarım. B) Gidip yerinde karar veririm. C) Ana hatları belirler, detayı boş bırakırım.

6. Yapılacaklar listesi tutuyor musunuz? A) Düzenli olarak. B) Nadiren, çoğu zaman unuturum. C) Yoğun dönemlerde tutar, sonra bırakırım.

7. Son teslim tarihi yaklaştığında? A) Zaten çoktan bitmiştir. B) En verimli anım o andır. C) Yarısı bitmiş olur, kalanını hızlandırırım.

Sonuçlar

Çoğunlukla A: Yapılandırıcı planlayıcı. Belirsizlik sizi rahatsız eder, bu yüzden işi baştan parçalara ayırırsınız. Bu yaklaşımın en büyük avantajı öngörülebilirliktir; söz verdiğiniz tarihte iş genellikle hazırdır. Riskiniz ise planın kendisine fazla bağlanmak. Beklenmedik bir gelişme olduğunda yeniden planlamaya harcadığınız enerji, işin kendisinden fazla olabilir. Ayrıca aşırı ayrıntılı planlar, başlamayı geciktiren bir tür konfor alanına dönüşebilir. Plana bir esneklik payı eklemek ve haftada bir gün boş bırakmak, bu tipteki insanlar için en etkili düzenlemedir.

Çoğunlukla B: Sezgisel ilerleyen. Yazılı plan olmadan da yolunuzu bulursunuz. Öncelikleri anlık olarak değerlendirir, gerektiğinde hızla yön değiştirirsiniz. Bu esneklik, değişken ortamlarda büyük avantajdır. Zorlandığınız nokta, birden fazla iş aynı anda ilerlediğinde ortaya çıkar; hangisinin ne kadar ilerlediğini takip etmek zorlaşır ve bazı işler sessizce arkada kalır. Size uygun çözüm karmaşık sistemler değil, tek bir sayfada duran kısa bir liste. Ayrıntı gerekmiyor; sadece görünürlük.

Çoğunlukla C: Dalgalı planlayıcı. Yoğunluk arttığında sistem kurar, sakinleştiğinde bırakırsınız. Bu, disiplinsizlik değil doğal bir ritimdir; ancak sürekli sıfırdan başlamak yorucudur. Size en çok yarayan şey, sadeleştirilmiş ve kalıcı tek bir yöntemdir. Beş farklı uygulama yerine tek bir defter, on kategori yerine üç başlık. Bırakıp geri döndüğünüzde sizi bekleyen sistem ne kadar basitse, devam etme ihtimaliniz o kadar yüksek olur.

Doğru tarz diye bir şey var mı

Yok. Ayrıntılı planlama yapan biri, sezgisel ilerleyen birinden daha başarılı değildir; sadece farklı ortamlarda rahat eder. Kuralları net, teslim tarihleri sabit bir işte yapılandırıcı tarz öne çıkar. Sürekli değişen, önceliklerin gün içinde altüst olduğu bir işte ise sezgisel tarz daha az yıpranır.

Asıl mesele, kendi tarzınıza uygun araçları seçmek. Çoğu insan verimlilik konusunda başarısız olduğunu düşünürken aslında yanlış yöntemi kullanır. Kendine ait ritmi kabul etmek, listeler uzadıkça hissedilen o bitmeyen suçluluk duygusunu da azaltır.

Tarzınızı belirledikten sonra deneyebileceğiniz basit bir alıştırma var: iki hafta boyunca yalnızca üç maddelik günlük bir liste tutun. Yapılandırıcı tipteyseniz bu sadeleşme sizi zorlayacak ama neyin gerçekten öncelikli olduğunu görmenizi sağlayacak. Sezgisel tipteyseniz üç madde, sistem kurma hissi vermeden görünürlük kazandıracak. Dalgalı tipteyseniz sürdürmesi kolay olduğu için ilk kez bir yöntemi haftalarca bırakmadan uygulama ihtimaliniz yükselecek. İki haftanın sonunda hangi maddelerin hep ertelendiğine bakmak, planlama tarzınızdan çok daha fazlasını anlatır.